Hondensport

Er zijn binnen de hondensport verschillende soorten activiteiten. Maar samen hebben ze een ding gemeen: Zorgen voor een goede band tussen baas en hond. Elke hondengeleider heeft een doel voor ogen. De een wil graag goede resultaten behalen bij examens of wedstrijden. De ander wil graag een goed luisterende hond en gewoon lekker bezig zijn met zijn viervoeter. Belangrijk is het om de juiste manier te vinden om de honden duidelijk te maken wat wij van hun willen. Elke hond is anders en elke geleider is anders maar de basisprincipes gelden voor iedereen.           

Bij de Grensstreek houden wij ons bezig met het complete IPO programma, speurhond, behendigheid en kynologie. Inmiddels hebben wij ook het reddingshonden training aan ons programma toegevoegd. Onder de andere tabbladen is hier meer over te lezen.

Zit, af en sta aanleren op de tafel met handhulp en voertje:

Mariska met Brando

van zit in af met voer

Sabine met Sjacko

af met handhulp

Yvonne met Ossie

sta met handhulp


Onderstaand zijn wetenswaardige feiten over hondengedrag en hoe honden leren:

 

Leren bij honden, leerprincipes, gedrag, stress, dominantie, emotie

 

Leren: is een relatief permanente verandering in waarneembaar gedrag door ervaring of oefening ten gevolge van interacties met de omgeving.  

Gewenning: leren dat een prikkel geen betekenis heeft ( schieten)

  • Kortdurende verandering is geen leren ( vermoeidheid), leren is aanpassen aan de omgeving.
  • Honden zijn altijd op zoek naar dingen waar zij een positieve associatie mee hebben en zullen negatieve prikkels mijden.
  • Alles wat honden leren heeft invloed op hun gedrag
  • Bewust zijn van alles wat je met de hond doet is belangrijk, de hond leert constant. Timing, motivatie en goede keuze van beloning is belangrijk. Een beloning kan van alles zijn, eten, bal, vrij geven, snuffelen, een prettig gevoel, een woord maar ook het verdwijnen van iets onprettigs

Associatieleren:

Klassieke conditionering:

  • een voor het dier aanvankelijk betekenisloze prikkel wordt geassocieerd met een prikkel die voor het dier wel betekenis heeft. Na een aantal herhalingen is de voorheen betekenisloze prikkel geassocieerd. Voorbeeld: Pavlov – voer, speeksel – voer, bel, speeksel – bel, speeksel ( aanleren van de klikker, of er komt bezoek als de deurbel gaat)
  • honden voorzien een gebeurtenis ( lijn pakken – wandelen)
  • emoties worden opgeroepen
  • in de natuur vergroot dit de overlevingskansen
  • gedrag uitdoven: niet meer wandelen na het lijnpakken
  • extinctie is niet hetzelfde als vergeten! Het kan terug komen.
  • Lichaamstaal is belangrijk

Operante conditionering:

  • De hond kan associatie leggen tussen zijn gedrag en de directe gevolgen daarvan.
  • Positief en negatief bekrachtigen
  • Positief en negatief corrigeren
  • Positief betekent iets toevoegen, negatief betekend iets wegnemen
  • Bekrachtigen = toename van gedrag, correctie = afname van gedrag
  • Positief bekrachtigen is belonen, negatief bekrachtigen is weglaten van de negatieve prikkel
  • Positieve correctie is straffen ( rukken aan de hals), negatieve correctie is weglaten van een positieve prikkel
  • Instincten zijn vaak spelbrekers
  • Beloning moet passen bij het gedrag
  • De beloning moet onmiddellijk volgen
  • In de beginfase altijd belonen, later afwisselend
  • Honden leren context gebonden
  • Eerst leren zonder afleiding en kort
  • Effectieve straffen = straffen voordat de beloning binnen is
  • De beloning moet aantrekkelijk zijn, wat jij aanbied moet aantrekkelijker zijn dan andere dingen waar de hond keuze uit heeft
  • Er moet voldoende motivatie zijn
  • De timing is ontzettend belangrijk ( binnen een seconde)
  • Consequent toepassen
  • Rustig en in fases leren ( oefeningen zijn soms zeer complex)
  • Sterke correctie kan ook tot angst leiden
  • Met correcties kan men niets aanleren!
  • Er zijn verschillen per hond en per ras
  • Correcties worden gekoppeld aan de mens die het toedient ( zichtbaar voor de hond)
  • Correcties kunnen probleemgedrag bevorderen vooral bij foute timing
  • De hond went aan correcties, deze moeten steeds harder
  • Zelfvertrouwen van de hond kan door correcties aangetast worden
  • De band met de mens kan aangetast worden
  • Door vragen om aangeleerd gedrag kan ongewenst gedrag omgewandeld worden ( springende hond laten zitten)
  • Het is de aard van de mens om boos te worden bij frustratie, anders omgaan met hondengedrag is ook moeilijk voor de mens, de mens schreeuwt makkelijker als dat hij een positief signaal afgeeft
  • Leren omgaan met nieuwe methodes en zich verdiepen in hondengedrag en de gevolgen hiervan is heel belangrijk
  • Nieuwe onderzoeken geven duidelijk aan dat oude methodes slecht zijn voor het hondenwelzijn en veel risico’s bevatten. Correcties leveren stress op en geven niet aan welk gedrag wel gewenst is.

Stress bij honden:

  • Ontstaat als de situatie voor de hond onvoorspelbaar en oncontroleerbaar is
  • In conflictsituaties voor de hond
  • Acute stress: kan ook positief zijn, gestimuleerde dieren ( pups) hebben meer vertrouwen in vreemde situaties.
  • Chronische stress: is meetbaar in hartslag en cortisolgehalte in speeksel, oorzaken kunnen weinig contacten en angst zijn
  • Signalen: tongelen, gapen, poot heffen, rekken, likken etc.
  • Oplossingen: oorzaken erkennen en veranderen, meer beweging, begrijpen hondentaal
  • Vermijden van conflictsituaties

Gedrag: is alles wat een dier doet, lichaamstaal kennen is belangrijk!

  • Belangrijk bij hondengedrag: eerst kijken en constateren en niet gelijk oordelen, gedrag is soms complex
  • Doel van de natuur is: reageren op niet zinvolle prikkels is verspilling van energie, selecteren is reactiebereidheid
  • Beinvloeden van de omgeving, doel bereiken door veranderingen
  • Belangrijk: belevingswereld van de hond is anders als van de mens
  • Prikkels beïnvloeden gedrag, roepen gedrag op
  • Sleutelprikkels ( die het gedrag oproepen) kennen is belangrijk
  • Intensiteit, combinatie, reactie verschillend, motivatie belangrijk
  • De context en wat vooraf was is ook van belang
  • Borstelen betekend niet agressie, is een reflex, net als bij de mens kippenvel, spanning
  • Kwispelen betekend niet altijd blij, kan ook spanning, opgewonden
  • Hoge houding betekent niet altijd zelfverzekerd, kan ook onzekerheid

Dominantie:

  • Gedrag is complex
  • Volgens de laatste studies komt dominantie bijna nooit voor. Oude studies waren gebaseerd op hiërarchie in wolvenroedels in gevangenschap, zonder familierelaties
  • Het is niet alles zwart-wit, de waarheid ligt vaak in het midden
  • Als er geen relatie is, dan spreek je ook niet over dominantie ( pakwerker, visite, dierenarts)
  • Dominantie regelt relaties, de rang lagere moet de dominante erkennen! Zonder onderdanig gedrag is er geen dominantie – daarom is afdwingen niet zinvol!
  • Trekken in de lijn heeft niets met dominantie te maken
  • Een gedragshandeling wijst nog lang niet op dominantie ( poot opleggen kan ook in het spel)
  • Dominantie is geen agressie
  • Verschil tussen dominant zijn en dominant gedrag vertonen
  • Roedelleider bepaald niet altijd alles
  • Onderdanige honden zijn niet gehoorzamer
  • Bezitterige honden zijn niet dominant

 Emoties bij honden:

  • Honden hebben emoties, maar niet complexe als haat, bezorgdheid, schuld, schaamte, jaloezie
  • Emoties vinden plaats in de hersenen, dat bepaald deel is even groot bij mens en zoogdieren
  • Waarnemingen/ beleving is anders
  • Mens is visueel, honden met de neus
  • Emotie heeft alles te maken met motivatie ( functioneel – angst, plezier) woede ( functioneel, niet altijd agressie), angst ( vermeiden leren, vluchten), spel

 

Zelfbeheersing:

  • Controle over emoties / ook bij honden
  • Niet altijd direct doel bereikt ( afliggen)
  • Raakt op
  • Kan leiden tot gevaarlijke situaties
  • Interpretatie is belangrijk, hond is geen mens
  • Emoties interpreteren in context van natuurlijke behoeftes
  • Stress is geen emotie

 

Download
Onderstaande artikel is geschreven door Eline Teygeler, gedragsdocente bij Tinley.
zelfbeheersing.pdf
Adobe Acrobat document 757.8 KB

Op volgende websites is veel informatie te vinden over recente onderzoeken: